Polish PridePOLSKA. Z BLISKA.Mikołaj Rej 1505–1569
„A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają”.
“And let foreign nations always know that Poles are not geese, that they have their own language.”
— Mikołaj Rej, Do tego, co czytał, Źwierzyniec (1562)
Rej zachęcał do pisania po polsku i pokazywał, że język ojczysty może wyrażać myśli, idee i doświadczenia równie dobrze jak łacina. W renesansowej Europie łacina pozostawała prestiżowym językiem nauki, Kościoła i wielu wykształconych elit, choć literatura w językach narodowych również się rozwijała.
Te wersy stały się manifestem godności polszczyzny: Polacy mają swój język i mogą tworzyć w nim własną literaturę.
W żartobliwym, dosłownym odczytaniu Rej oddziela Polaków od gęsi — uroczych ptaków, które w popularnych powiedzeniach nie uchodzą za symbole bystrości. To gra z kulturowym stereotypem, a nie ocena rzeczywistej inteligencji ptaków.
Znaczenie słowa „gęsi” w tym cytacie jest przedmiotem sporów. Może to być rzeczownik albo przymiotnik odnoszący się do „gęsiego języka”; jedną z interpretacji jest aluzja do łaciny. Żartobliwe porównanie do ptaków nie jest więc jedynym możliwym odczytaniem słów Reja.
Cytat polski: Mikołaj Rej (domena publiczna). Tłumaczenie angielskie: wersja zaproponowana dla Polish Pride.
UMCS · Gęsi swój język mają? ↗Zintegrowana Platforma Edukacyjna · Polska myśl renesansowa ↗Senat RP · Mikołaj Rej, ojciec piśmiennictwa polskiego ↗