Pierwsza gwiazdka
Tradycyjnie kolacja rozpoczyna się po pojawieniu się pierwszej gwiazdki, na pamiątkę Gwiazdy Betlejemskiej. Jej wypatrywanie to ważne zadanie najmłodszych.
Wigilia jest sercem polskich rodzinnych świąt: pierwsza gwiazdka za oknem, życzenia przy opłatku i kolacja łącząca pokolenia. Dwanaście potraw czyni ją niezapomnianą ucztą. Dzieciom spoglądającym na prezenty pod choinką może się ona wydawać wyjątkowo długa.

Tradycyjnie kolacja rozpoczyna się po pojawieniu się pierwszej gwiazdki, na pamiątkę Gwiazdy Betlejemskiej. Jej wypatrywanie to ważne zadanie najmłodszych.
Przed kolacją rodzina dzieli się cienkim opłatkiem i składa sobie życzenia. Tradycyjnie wyrabiany z mąki pszennej i wody, opłatek jest gestem bliskości i pojednania.
Dodatkowe nakrycie czeka na niespodziewanego gościa. To dyskretne przypomnienie, że gościnność stanowi serce tego wieczoru.
Znane wyjaśnienie wiąże tę liczbę z dwunastoma apostołami, inne — z miesiącami nadchodzącego roku. Tradycyjna wieczerza nie zawiera mięsa, ale podaje się ryby. Przepisy i sposób liczenia potraw różnią się zależnie od regionu i domu.
To jedna z możliwych propozycji, zachowująca wiele smaków dawnego menu. Opłatek poprzedza kolację i tutaj nie jest liczony jako jedna z dwunastu pozycji. Rodziny często wybierają jedną zupę, zmieniają dania rybne lub dodają regionalne przysmaki, jak kutia. Nie istnieje jedna obowiązkowa lista dla całej Polski.
Biedne dzieci: prezenty są tuż obok, a dorośli wciąż delektują się kolacją! W rodzinach kultywujących ten zwyczaj każdej potrawy trzeba spróbować, zanim wolno rozpakować podarunki. Odrobina każdej wystarczy, by podtrzymać tradycję próbowania; samo czekanie i tak może wydawać się najdłuższą częścią świąt.
Dawna strona IntelliBit opowiadała o tym z przymrużeniem oka: prezenty muszą poczekać, aż zniknie jedzenie. To ciepły rodzinny żart — pora wręczania podarunków różni się w poszczególnych domach. Po kolacji przychodzi czas na prezenty, rozmowy, a często także kolędy.
Ten rozdział czerpie gościnny nastrój, część menu i żart o prezentach z dawnej strony „Season’s Greetings — Christmas in Poland”. Zachował się na niej także przepis na barszcz wigilijny przypisany Marji Ochorowicz-Monatowej. Można przeczytać go w oryginale albo podzielić się własną rodzinną wersją w naszej kolekcji przepisów.
Dawna strona jest osobistym archiwum. Kontekst sprawdzono w Culture.pl Instytutu Adama Mickiewicza i materiałach Polskiej Organizacji Turystycznej. Opisujemy tradycje, nie reguły przestrzegane dziś przez każdą rodzinę.
Culture.pl · Tradycje wigilijne ↗Poland Travel · Kuchnia świąteczna (PDF) ↗